(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.251. అధ్యాయః 251
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి తురీథాశ్రమధర్మప్రతిపాదకవ్యాసవాక్యానువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

శ్రీశుక ఉవాచ। 12-251-0x(6252)(75508)
వర్తమానస్తయేవాత్ర వానప్రస్థాశ్రమే యథా।
యోక్తవ్యోఽఽత్మా కథం శక్త్యా పరం వై కాంక్షతా పదం॥ 12-251-1(75509)
వ్యాస ఉవాచ। 12-251-2x(6253)
ప్రాప్య సంస్కారమేతాభ్యామాశ్రమాభ్యాం తతః పరం।
యత్కార్యం పరమార్థార్థం తదిహైకమనాః శృణు॥ 12-251-2(75510)
కషాయం పాచయిత్వాఽఽశు శ్రేణిస్థానేషు చ త్రిషు।
ప్రవ్రజేచ్చ పరం స్థానం పారివ్రాజ్యమనుత్తమం॥ 12-251-3(75511)
యద్భవానేవమభ్యస్య వర్తతాం శ్రూయతాం తథా।
ఏక ఏవ చరేద్ధర్మం సిద్ధ్యర్థమసహాయవాన్॥ 12-251-4(75512)
ఏకశ్చరతిః యః పశ్యన్న జహాతి న హీయతే।
అనగ్నిరనికేతశ్చ గ్రామమన్నార్థమాశ్రయేత్॥ 12-251-5(75513)
అశ్వస్తనవిధాతా స్యాన్మునిర్భావసమన్వితః।
లఘ్వాశీ నియతాహారః సకృదన్ననిషేవితా॥ 12-251-6(75514)
ణలం వృక్షమలాని కుచేలమసదృ-------।
ఉపక్షా సర్వభూతానామేతావద్భిక్షులక్షణాం॥ 12-251-7(75515)
యస్మిన్వాచా ప్రావిశంతి కూపే ప్రాప్తాః శిలాఇవ।
న వక్తారం పునర్యాంతి స కైవల్యాశ్రమే వసేత్॥ 12-251-8(75516)
నైవ పశ్యేన్న శృణుయాదవాచ్యం జాతు కస్యచిత్।
బ్రాహ్మణానాం విశేషేణ నైవ బ్రూయాత్కథంచన॥ 12-251-9(75517)
బద్బ్రాహ్మణస్య కుశలం తదేవ సతతం వదేత్।
తూష్ణీమాసీత నిందాయాం కుర్వన్భైషజ్యమాత్మనః॥ 12-251-10(75518)
యేన పూర్ణమివాకాశం భవత్యేకేన సర్వదా।
శూన్యం యేన జనాకీర్ణం తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 12-251-11(75519)
యేనకేన చిదాచ్ఛన్నో యేనకేనచిదాశితః।
యత్ర క్వచన శాయీ చ తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 12-251-12(75520)
అహేరివ గణాద్భీతః సన్మానాన్మరణాదివ।
కుణపాదివ చ స్త్రీభ్యస్తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 12-251-13(75521)
న కుద్ధ్యేన్న ప్రహృష్యేచ్చ మానితోఽమానితశ్చ యః।
సర్వభూతేష్వభయదస్తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 12-251-14(75522)
నాభినందేత మరణం నాభినందేత జీవితం।
కాలమేవ ప్రతీక్షేత నిదేశం భృతకో యథా॥ 12-251-15(75523)
అనభ్యాహతచిత్తః స్యాదనభ్యాహతవాగ్భవేత్।
నిర్ముక్తః సర్వపాపేభ్యో నిరమిత్రస్య కిం భయం॥ 12-251-16(75524)
అభయం సర్వభూతేభ్యో భూతానామభయం యతః।
తస్య మోహాద్విముక్తస్య భయం నాస్తి కుతశ్చన॥ 12-251-17(75525)
యథా నాగపదేఽన్యాని పదాని పదగామినాం।
సర్వాణ్యేవాపిలీయంతే పదజాతాని కౌంజరే॥ 12-251-18(75526)
ఏవం సర్వమహింసాయాం ధర్మార్థమభిధీయతే।
అమృతః స నిత్యం భవతి యో హింసాం న ప్రపద్యతే॥ 12-251-19(75527)
అహిసంకః సమః సత్యో ధృతిమాన్నియతేంద్రియః।
శరణ్యః సర్వభూతానాం గతిమాప్నోత్యనుత్తమాం॥ 12-251-20(75528)
ఏవం ప్రజ్ఞానతృప్తస్య నిర్భయస్య నిరాశిషః।
న మృత్యురతిగో భావః స మృత్యుం నాధిగచ్ఛతి॥ 12-251-21(75529)
విముక్తం సర్వసంగేభ్యో మునిమాకాశవత్స్థితం।
అస్వమేకచరం శాంతం తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 12-251-22(75530)
జీవితం యస్య ధర్మార్థం ధర్మో హర్యర్థమేవ చ।
అహోరాత్రాశ్చ పుణ్యార్థం తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 12-251-23(75531)
నిరాశిషమనారంభం నిర్నమస్కారమస్తుతిం।
నిర్ముక్తే బంధనైః సర్వైస్తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 12-251-24(75532)
సర్వాణి భూతాని సుఖే రమంతే
సర్వాణి దుఃఖస్య భృశం త్రసంతే।
తేషాం భయోత్పాదనజాతఖేదః
కుర్యాన్న కర్మాణి హి శ్రద్దధానః॥ 12-251-25(75533)
దానం హి భూతాభయదక్షిణాయాః
సర్వాణి దానాన్యధితిష్ఠతీహ।
తీక్ష్ణాం తనుం యః ప్రథమం జహాతి
సోఽనంతమాప్నోత్యభయం ప్రజాభ్యః॥ 12-251-26(75534)
స దత్తమాస్యేన హవిర్జుహోతి
లోకస్య నాభిర్జగతః ప్రతిష్ఠా।
తస్యాంగమంగాని కృతాకృతం చ
వైశ్వానరః సర్వమిదం ప్రపేదే॥ 12-251-27(75535)
ప్రాదేశమాత్రే హృది నిఃసృతం య
త్తస్మిన్ప్రాణానాత్మయాజీ జుహోతి।
తస్యాగ్నిహోత్రం హుతమాత్మసంస్థం
సర్వేషు లోకేషు సదైవతేషు॥ 12-251-28(75536)
దేవం త్రిధాతుం త్రివృతం సుపర్ణ
యే విద్యురగ్ర్యాం పరమాత్మతాం చ।
తే సర్వలోకేషు మహీయమానా
దేవాః సమర్థా అమృతం వహంతి॥ 12-251-29(75537)
వేదాంశ్చ వేద్యం తు విధిం చ కృత్స్న
మథో నిరుక్తం పరమార్థతాం చ।
సర్వం శరీరాత్మని యః ప్రవేద
తస్య స్మ దేవాః స్పృహయంతి నిత్యం॥ 12-251-30(75538)
భూమావసక్తం దివి చాప్రమేయం
హిరణ్మయం యోఽండజమండమధ్యే।
పతత్రిణం పక్షిణమంతరిక్షే
యో వేద భోగ్యాత్మని దీప్తరశ్మిః॥ 12-251-31(75539)
ఆవర్తమానమజరం వివర్తనం
షణ్ణాభికం ద్వాదశారం సుపర్వ।
యస్యేదమాస్యోపరి యాతి విశ్వం
యత్కాలచక్రం నిహితం గుహాయాం॥ 12-251-32(75540)
యః సంప్రజానంజగతః శరీరం
సర్వాన్స లోకానధిగచ్ఛతీహ।
తస్మిన్హితం తర్పయతీహ దేవాం
స్తే వై తృప్తాస్తర్పయంత్యాస్యమస్య॥ 12-251-33(75541)
తేజోమయో నిత్యమయః పురాణో
లోకాననంతానభయానుపైతి।
భూతాని యస్మాన్న త్రసంతే కదాచి
త్స భూతానాం న త్రసతే కదాచిత్॥ 12-251-34(75542)
అగర్హణీయో న చ గర్హతేఽన్యా
న్స వై విప్రః పరమాత్మానమీక్షేత్।
వినీతమోహో వ్యపనీతకల్మషో
న చేహ నాముత్ర చ సోఽన్నమర్చ్ఛతి॥ 12-251-35(75543)
అరోషమోహః సమలోష్టకాంచనః
ప్రహీణశోకో గతసంధివిగ్రహః।
అపేతనిందాస్తుతిరప్రియాప్రియ
శ్చరన్నుదాసీనవదేష భిక్షుకః॥ ॥ 12-251-36(75544)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి ఏకపంచాశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 251॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-251-3 కషాయం చిత్తదోషం పాచయిత్వా విశ్లథం కృత్వా। స్థానేష్వాశ్రమేష్వనుత్తమం। ఇదం మతం శ్రేష్ఠమిత్యర్థః॥ 12-251-8 ఆక్రుశ్యమానో నాక్రోశేదిత్యర్థః। త్రస్తా ద్విపా ఇవేతి ఝ. పాఠః॥ 12-251-10 భైషజ్యం భవరోగచికిత్సాం॥ 12-251-13 అహేః సర్పాత్ గణాజ్జనసమూహాత్। సౌహిత్యాన్నరకాదివేతి ఝ. పాఠః॥ 12-251-15 నిదేశమాజ్ఞాం। నిర్వేదం భృతకో యథేతి థ. పాఠః॥ 12-251-16 అభ్యాహతం దోషాక్రాంతం। నిరమిత్రస్యాజాతశత్రోః। 12-251-17 సర్వభూతేభ్యో యస్తేతి శేషః॥ 12-251-18 నాగపదే హస్తిపదే। పదగామినాం నృపశ్వాదీనాం పదాన్యపిలీయంతే తిరోధీయంతే। తథేంద్రాదీనాం పదజాతాని స్థానాని। కౌంజరే క్లం పృథివీం శరీరరూపాం జరథతీతి కుంజరః సమాధిస్థో యోగీ తస్య స్థానే కౌంజరే పదే॥ 12-251-21 స ముక్తిముపగచ్ఛతీతి థ. పాఠః॥ 12-251-23 ధర్మో రత్యర్థమేవ చేతి ధ. పాఠః॥ 12-251-24 అక్షీణం క్షీణకర్మాణం తమితి ధ. పాఠః॥ 12-251-27 ఉత్తాన ఆస్యేనేతి ఝ. పాఠః॥ 12-251-29 దేవాః సమర్త్యాః సుకృతం వదంతీతి ఝ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.